Nadano mu przydomek Mahatma, co w sanskrycie znaczy „Wielka Dusza”. W Indiach nazywa się go też Bapu – Ojciec, bo był jednym z twórców współczesnej państwowości indyjskiej, wytrwale domagał się uznania praw Hindusów i niepodległości Indii. Zasłynął jako propagator metody biernego oporu, zwanej satyagraha, tj. siła prawdy lub siła duszy. Metodę tą, wykluczającą stosowanie przemocy, naśladowali później Nelson Mandela w walce z apartheidem w RPA czy Martin Luther King domagający się praw dla mniejszości w USA, a także liczne organizacje obywatelskie.

Styl życia Gandhiego jest przykładem tego, co obecnie nazywamy zielonym, zrównoważonym stylem życia. Był on człowiekiem prostoty. Nosił khadi (strój z ręcznie przędzonej bawełny) i zachęcał naśladowców do tego samego. Od młodych lat przestrzegał zasady szanowania każdej żywej istoty. Był wegetarianinem. Pościł w celu samooczyszczenia organizmu. Opowiadał się za unikaniem przemocy oraz  tolerancją pomiędzy członkami różnorodnych religii. Gandhi wierzył, że “Ziemia zapewnia wystarczająco wiele by zaspokoić potrzeby każdego człowieka, ale nie wystarczy by zaspokoić jego żądze”. Adresował ten przekaz do bogatych, by posłużyli się bogactwem do walki z nędzą na świecie. Według niego ubóstwo jest największym „trucicielem” tego świata. Dlatego musi być usunięte, a sposobem na to jest aby każdy wziął tylko to, co jemu przypada, a nie zagrabiał części przypadające innym. Nie da się tego osiągnąć bez rozwinięcia umiejętności samoograniczenia, cnoty samokontroli: należy oddzielić rzeczywiste potrzeby od tych, które są sztucznie wykreowane. Te pierwsze muszą być zaspokojone, te drugie należy ograniczać. Jak mówił: „Esencją cywilizacji nie jest mnożenie pragnień, ale ich rozumne i dobrowolne wyrzekanie się”. Jest to przekaz głęboko ekologiczny. Zmiana stylu życia z konsumpcyjnego na bardziej ekologiczny i zrównoważony jest jednym z największych i – być może – najtrudniejszych współczesnych wyzwań. Nasza odpowiedzialność ma jednak szerszy zasięg niż tylko odpowiedzialność za samych siebie czy za współcześnie żyjących ludzi. Gandhi wzywa do odpowiedzialności za przyszłe pokolenia - „Nie odziedziczyliśmy Ziemi po naszych przodkach, lecz pożyczyliśmy ją od naszych dzieci”. Odpowiedzialność obejmuje też nie tylko ludzi, ale inne istoty czujące, z którymi dzielimy ten świat. „Wielkość narodu i jego postęp moralny można poznać po tym w jaki sposób obchodzi się on ze swymi zwierzętami.” Nie krzywdzenie (ahimsa), kluczowa zasada hinduizmu, buddyzmu i dżinizmu, była centrum nauk Gandhiego i to z niej wywiódł satyagrahę, swoją metodę oporu bez użycia przemocy.

Według Billa Draytona, założyciela organizacji Ashoka: Społeczni Innowatorzy, największym wkładem Gandhiego było trafne rozpoznanie, że na początku XX wieku pojawił się nowy rodzaj etyki – zakorzeniony nie w zasadach, lecz w empatii. Była to nieuchronna zmiana, wynikająca z coraz większej złożoności ludzkich społeczeństw. Kiedy ludzie żyli w homogenicznych grupach społecznych i rzadko się oddalali od miejsca narodzin, etyka oparta na zasadach stanowiła odpowiednie narzędzie regulacji stosunków międzyludzkich. Jednak świat zaczął się zbyt szybko zmieniać i w zbyt złożony sposób, by wystarczyły same zasady. Pojawiło się już za wiele interakcji, w których zasady okazywały się anachroniczne, dochodziło do kolizji systemów wartości. Nowe okoliczności wymagały od ludzi większej samodzielności etycznej: umiejętności postawienia się na czyimś miejscu. Gandhi uczył empatii.

Dla mnie inspirujące jest to, że był w tym, co głosił i robił szczery i autentyczny. Choć zajmował się polityką, nie przejął od polityków zwyczaju mówienia „dyplomatycznych kłamstw”. I żył według głoszonych przez siebie zasad. Zgodnie ze swoimi słowami: „Bądź zmianą, którą pragniesz ujrzeć w świecie”.

Gandhi zmarł 30 stycznia 1948 w New Delhi, zastrzelony przez fanatyka. Jednak jego idee są wcielane w życie i nadal zmieniają świat na lepszy.

"Najpierw cię ignorują. Potem śmieją się z ciebie. Później z tobą walczą. Później wygrywasz."

Źródła:

http://delhigreens.com/

http://pl.wikipedia.org/wiki/Mahatma_Gandhi

unsupported characters, or include a non-local or incorrectly linked interwiki prefix. You may be able to locate the desired page by searching for its name (with interwiki prefix, if any) in the search box.

Possible causes are:

If you tried to access a non-local interwiki page, you may be able to access that page by clicking the "article" tab on this page.

David Bornstein „Jak zmieniać świat. Przedsiębiorcy społeczni - wizjonerzy naszych czasów”. Gdańsk 2010: Wydawnictwo AnWero