Nauka

Czy empatia może pomóc zatrzymać zmiany klimatu?

Alicja Barcikowska 7 czerwca 2014 r.

czy empatia-moze-pomoc-zatrzymac-zmiany-klimatu

Wyobraź sobie, że lubisz ptaki. Może cieszysz się słysząc je za oknem, lub oglądając ich ucieczkę, gdy dziecko płoszy ich stada w parku. Teraz pomyśl: jeśli dowiedziałbyś się, że zmiany klimatu są zagrożeniem dla twoich ptasich znajomych, czy byłbyś bardziej zainteresowany redukcją emisji dwutlenku węgla, niż jesteś teraz?

Można myśleć, że przedstawianie zmiany klimatu jako zagrożenia dla ludzi sprawi, że łatwiej zmotywować ich do działania, niż przedstawianie go jako zagrożenia dla ptaków. Jednak ostatnie badania opublikowane w czasopiśmie Edukacji Ekologicznej (Journal of Environmental Education) dowodzą, że nie jest to prawdą.

W rzeczywistości badania wskazują, że ludzie wydają się bardziej skłonni do działania, jeśli postrzegane zagrożenie dotyczy jakieś lubianej istoty innej niż oni. Przynajmniej, jeśli chodzi o zmiany klimatu, ludzie wydają się bardziej zmotywowani przez empatię dla innych zwierząt, niż do działania wyłącznie we własnym interesie.

„Nasze badania pokazują, że gdy ludzie myślą o zagrożeniu dla innych organizmów, towarzyszy temu pewne otwarcie, pozwalające nam mówić o już występujących skutkach zmiany klimatu i innych problemach, w sposób, który buduje odporność, a nie zaprzeczenie,” mówi główny autor badań Janis L. Dickinson, profesor zasobów naturalnych na Cornell University. „Jednym z powodów jest to, że sięga to do naszej podstawowej tendencji do współczucia.” Jest to ważne stwierdzenie, o dużym znaczeniu dla pedagogów, popularyzatorów nauki i każdego, kto troszczy się o globalne ocieplenie.

Zespół Dickinson przebadał 3546 osób (w większości obserwatorów ptaków), by ocenić, jak ich zainteresowanie udziałem w działaniach przyjaznych dla klimatu, może być modelowane przez sposób, w jaki problem zmian klimatu jest opisany. W szczególności, respondentom przedstawiano cztery stwierdzenia, a po każdym pytano o chęć zminimalizowania emisji dwutlenku węgla:

1) Zmiana klimatu jest zagrożeniem dla ludzi.
2) Zmiana klimatu jest zagrożeniem dla ptaków.
3) Jeśli duża liczba Amerykanów zrobi coś małego dla zmniejszenia zużycia paliw kopalnych, będzie to miało duży wpływ na nasz narodowy śladu węglowego.
4) Jeśli duża liczba Amerykanów zrobi coś małego dla zmniejszenia zużycia paliw kopalnych, będzie to miało duży wpływ na nasz krajowy ślad węgiel i będzie korzystne dla przyszłych pokoleń.

Zgodnie z oczekiwaniami, wyniki wykazały, że pozytywne formułowanie problemu klimatu (numery 3 i 4) zwiększa gotowość ludzi do podejmowania działań. Liczne wcześniejsze badania wykazały, że korzystne wiadomości, takie jak te, które podkreślają wpływ zbiorowych działań, są bardziej skuteczne niż komunikaty oparte na strachu.

Ale analiza odpowiedzi na dwa komunikaty oparte na strachu (numery 1 i 2) ujawniła kilka niespodzianek. Wywoływanie zagrożenie dla ludzi nie doprowadziło do znaczącego wpływu na gotowość respondentów do zmniejszenia ich emisji dwutlenku węgla, tymczasem przywołanie zagrożenia dla ptaków doprowadziło do najbardziej istotnej zmiany ze wszystkich.

Autorzy sugerują, że koncentrowanie się w dyskusjach o klimacie na ryzyku dla ludzi może powodować, że ludzie podświadomie myślą o śmierci, co aktywuje ich mechanizmy obronne, takie jak zaprzeczenie, wyparcie i projekcja zagrożenia daleko w przyszłość. Wynika z tego, że rozpowszechnianie wiadomości o globalnym ociepleniu, mających wywołać poczucie zagrożenia dla ludzi w nadziei, że zainspiruje ich to do zachowań przyjaznych dla klimatu, wydaje się być w sprzeczności z tym, jak działa nasza psychika.

Z drugiej strony, opisując zagrożenie dla innych gatunków istot, o które ludzie się troszczą, przy jednoczesnym przypominaniu o wpływie zbiorowych akcji, mogą wzbudzić empatię, współczucie, poczucie potencjalnej straty i chęć ochrony.

Autorzy sugerują, że badania nad współczuciem, empatią „powinny stać się częścią dialogu i programu badań wśród naukowców starajacych się zrozumieć, w jaki sposób pomóc ludziom zmierzyć się ze zmianami klimatu i przeciwdziałać temu i innym strasznym problemom środowiska naturalnego.”

Warto zwrócić też uwagę, że empatii można się nauczyć

Źródła:

Lisa Bennett. Can Empathy Help Stop Climate Change?



Wydarzenia

earth

Krasnystaw: Konkurs plastyczny „EKO-wyzwania i rozwiązania”

15/03/2017 - 10/04/2017
20_podglad

Dzień Ziemi w Krasnymstawie, 22.04.2017

22/04/2017
sp1

Zbiórka elektrośmieci w krasnostawskiej „Trójce”

24/10/2016 - 09/11/2016
Więcej wydarzeń

Fundacja Sanctus Nemus

Fundacja Sanctus Nemus

Prześlij artykuł

Dodaj artykuł

Masz tekst, którym chcesz się podzielić?

Opublikuj go w EkoPrzewodniku!